Veel ondernemers weten niet dat zij wettelijk een veiligheidsadviseur ADR moeten aanstellen. In dit artikel leest u wanneer de plicht geldt, welke vrijstellingen er zijn en wat de gevolgen zijn als u niet voldoet.
Vervoert uw onderneming gevaarlijke stoffen over de weg? Dan is de kans groot dat u wettelijk verplicht bent een erkende veiligheidsadviseur ADR aan te stellen. Toch leeft die verplichting bij lang niet iedereen. In dit artikel leggen we helder uit wanneer de plicht geldt, welke uitzonderingen er zijn en wat er op het spel staat als u niet voldoet.
Wat is een veiligheidsadviseur ADR?
De veiligheidsadviseur ADR — voluit veiligheidsadviseur voor het vervoer van gevaarlijke stoffen — is een door de overheid erkende functionaris die toeziet op de naleving van de ADR-regelgeving binnen uw onderneming. Het ADR is het Europese verdrag dat eisen stelt aan het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg, van verpakking en etikettering tot documentatie en opleiding.
De adviseur adviseert de directie, voert interne controles uit, stelt het verplichte jaarverslag op en is het aanspreekpunt bij incidenten en inspecties. Belangrijk: de adviseur hoeft niet in loondienst te zijn. U mag de functie ook extern beleggen bij een gespecialiseerd bureau.
Wanneer geldt de verplichting?
De hoofdregel is simpel: elke onderneming waarvan de activiteiten het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg omvatten, of het daarmee samenhangende verpakken, laden, vullen of lossen, moet een of meer veiligheidsadviseurs aanstellen.
Concreet raakt dit onder meer:
- Transportbedrijven die gevaarlijke stoffen vervoeren
- Groothandels en producenten die hun goederen (laten) verzenden
- Bedrijven die gevaarlijke stoffen verpakken of in voertuigen laden
- Tankstations en bedrijven die brandstoffen of gassen behandelen
De verplichting hangt dus niet alleen aan de vervoerder zelf. Ook als u uitsluitend laadt, lost of verpakt, kunt u een veiligheidsadviseur nodig hebben.
Welke vrijstellingen bestaan er?
Het ADR kent een aantal vrijstellingen waardoor lichtere of incidentele activiteiten buiten de plicht kunnen vallen. De bekendste is de vrijstelling voor kleine hoeveelheden: vervoert u stoffen onder de zogenoemde vrijstellingsgrenzen (de 1.000-puntenregeling, ook wel de vrijstelling per transporteenheid), dan gelden veel ADR-eisen niet of slechts gedeeltelijk.
Daarnaast bestaan vrijstellingen voor bijvoorbeeld particulier gebruik en voor zeer beperkte hoeveelheden in gelimiteerde verpakkingen. De praktijk is echter weerbarstig: de grenzen verschillen per gevarenklasse en stof, en een verkeerde inschatting is zo gemaakt. Twijfelt u of u onder een vrijstelling valt? Laat het toetsen voordat u ervan uitgaat.
Wat zijn de gevolgen als u niet voldoet?
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op de naleving van de ADR-regels. Wie geen veiligheidsadviseur heeft aangesteld terwijl dat wel verplicht is, overtreedt de wet. Dat kan leiden tot:
- Boetes. De ILT kan forse bestuurlijke boetes opleggen bij het ontbreken van een adviseur of een jaarverslag.
- Stillegging van transport. In ernstige gevallen mag een transport niet verder rijden.
- Aansprakelijkheid bij incidenten. Gebeurt er iets met de lading, dan staat u juridisch en verzekeringstechnisch zwak als de basis niet op orde is.
- Reputatieschade. Opdrachtgevers stellen steeds vaker aantoonbare compliance als voorwaarde.
Hoe stelt u een veiligheidsadviseur aan?
U heeft twee opties. U kunt iemand binnen uw onderneming laten opleiden en examineren tot erkend veiligheidsadviseur, of u huurt een externe adviseur in. Voor de meeste mkb-transporteurs is de tweede route veruit het meest praktisch en voordelig: u betaalt niet voor een volledige opleiding en een vaste functie, maar koopt precies de expertise in die u nodig heeft.
Een externe veiligheidsadviseur regelt de aanstelling, het aanstellingsbewijs, de interne controles en het jaarverslag, en is bereikbaar als er vragen of inspecties zijn. Zo voldoet u aantoonbaar aan de wet zonder dat het uw organisatie belast.
Conclusie
Vervoert, verpakt, laadt of lost uw onderneming gevaarlijke stoffen over de weg, dan bent u in de meeste gevallen verplicht een erkende veiligheidsadviseur ADR aan te stellen. De vrijstellingen zijn beperkt en specifiek, en de gevolgen van het niet naleven zijn fors. De goedkoopste en meest flexibele oplossing is doorgaans een externe adviseur.
Twijfelt u of de verplichting voor u geldt? Doe de gratis ADR Quick Scan of neem contact op met VDH Advies. Wij brengen uw situatie vrijblijvend in kaart en vertellen u precies waar u aan toe bent.
Heeft u hulp nodig?
Neem contact op met VDH Advies. Wij denken vrijblijvend met u mee over uw ADR-verplichtingen.
Neem contact op